Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
İran Keşm’de MQ-9 düşürdüğünü öne sürerken ABD henüz yanıt vermedi; Brent sabah yüzde 0,6 ile 108,06 dolarda. Aramco Asya’ya yaklaşık 20 milyon varil spot satışıyla Hürmüz rotasına döndü; Yanbu aksaması ve Avrupa fiziki 137 dolar baskısı sürüyor.
Fidan’ın 15–16 Eylül Bakü temaslarında Hürmüz’de savaş öncesi statükoya dönüş, Karadeniz’de sivil gemi mutabakatı ve 15 milyar dolar ticaret hedefi öne çıktı. BTK–Orta Koridor ile Ekim’deki TDT zirvesi de masadaydı.
Çelik’in Meis’teki provokatif görüntü tepkisinin ardından 51. Komando Tugayı’nın Tunceli’den Sisam karşısı Söke’ye kaydırıldığı haberleşti. Yaklaşık iki bin uzman komando garnizonda konuşlandı; Atina basını Foça–İzmir hattıyla dengeleri Türkiye lehine değiştirecek endişesini dillendiriyor.
Silivri’de arama 15’inci günde aralıksız sürüyor; kaptan Yaşar Kayhan’ın naaşı doğrulandıktan sonra dokuz mürettebat hâlâ kayıp durumda. Girne’de Optimus Prime 554 metrede Filo Jet iç taramasını sürdürüyor; bilanço değişmedi, on dört kayıp aranıyor.
AA’ya göre kasım vadeli Brent saat 09.27’de yüzde 0,6 düşüşle 108,06 dolara, WTI 104,71 dolara indi. Temsilciler Meclisi’nin İran’dan çekilme tasarısı ve Fed’in 25 baz puan artırım beklentisi fiyatı baskıladı; Doğu–Batı kesintisi düşüşü sınırlıyor.
Dünya'ya göre vadeli Brent 108 dolar civarındayken Avrupa yakın teslim fiziki kargolar 130 doların üstüne yerleşti; Forties tipi 136,75 dolara çıktı. Suudi aksaması rafinerileri alternatif kaynaklara itti; Hürmüz'de salı yalnızca dört gemi geçti, VLCC ve LNG yoktu.
Reuters'a göre ABD Enerji Bakanı Wright, Doğu–Batı hattında petrolün birkaç gün içinde akabileceğini; Suudi'nin ABD askeri desteğiyle Hürmüz'den daha fazla çıkış adımlarını not etti. Reuters kaynakları onarımı beş–altı haftaya kadar uzatabiliyor; kısmi açılış da konuşuluyor.
Doğu–Batı hattı kapalıyken Aramco Asyalı alıcılara eylül–ekim teslimatlı yaklaşık 20 milyon varil spot petrol sattı; teslim Umman Körfezi’nde, güzergâh önce Hürmüz. Yanbu’dan Avrupa sevkiyatları ertelenmiş durumda; tanker kapasitesi ve boğaz riski artışı sınırlıyor.
AA’ya göre Devrim Muhafızları, yerel saat 02.29’da Keşm Adası semalarında ABD yapımı MQ-9 İHA’nın hava savunmayla vurulduğunu açıkladı; bunun düşürülen 52’nci MQ-9 olduğunu kaydetti. ABD ordusu henüz yanıt vermedi; IRNA Keşm açıklarında patlama sesi bildirdi.
Fidan, Bayramov ile ortak basında Hürmüz'de güvenli ve kesintisiz geçiş ile savaş öncesi statükoya dönüş istedi; İran ihtilafının diplomasiyle çözülmesini savundu. Aliyev kabulünde tek millet iki devlet vurgulandı; 15 milyar dolarlık ticaret hedefi yenilendi ve enerji hattı masadaydı.
Fidan, Karadeniz'de sivil gemi saldırılarına karşı Rusya–Ukrayna mutabakat girişimlerinin artırıldığını açıkça belirtti; Türk ve Azerbaycanlı denizci kayıplarını hatırlattı. 29 Ekim'de TDT Dışişleri, 30 Ekim'de 13. Zirve'nin Ankara'da yapılacağını; BTK demiryolunu Orta Koridor bileşeni gördüğünü söyledi.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, MYK sonrası Miçotakis’in Meis Adası’nda askerlerle verdiği görüntülere tepki gösterdi; provokatif mesaj kabul edilmeyeceğini ve diplomasiye çağrının zaaf sayılmaması gerektiğini söyledi. Hürmüz’ü büyük problem diye çerçeveledi; ABD’nin KKTC silah ambargosu kararını da eleştirdi.
Yeni Asır’a göre Tunceli–Hozat’taki 51. Komando Tugayı Aydın Söke garnizonuna kaydırıldı; yaklaşık iki bin uzman komando Sisam Adası karşısında konuşlandı. Yunan uzmanlar Foça ve İzmir unsurlarıyla birlikte Ege dengelerini Türkiye lehine değiştirecek endişesini dile getirdi.
DHA’ya göre Tuğberk İmamoğlu mürettebatı araması 15’inci günde aralıksız sürüyor; Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti ve Deniz Kuvvetleri sahada. 14 Eylül’de bulunan naaşın kaptan Yaşar Kayhan olduğu doğrulandı; dokuz kişi hâlâ aranıyor, enkaz ROV ile taranıyor.
Optimus Prime, Girne açıklarında 554 metredeki Filo Jet enkazında ROV ile iç taramayı sürdürüyor; Üstel 24 saat esası vurgusunu korudu. Bilanço değişmedi: on dört kayıp aranıyor. TCG Alemdar ve Işın sahada; bütün çıkarma değil, bölümlere erişim planı konuşuluyor.
İstanbul Başsavcılığı fahiş sebze-meyve fiyatı soruşturmasında 41 dağıtıcı yönetici için gözaltı kararı verdi; 38'i yakalandı, üç firari aranıyor. Sahte müstahsil makbuzu ve arz kısıtı iddiası dosyada; 22 ilde 109 adreste arama yapıldı, Vergi Denetim Kurulu raporları eklendi.
Budapeşte Finans Zirvesi’nde konuşan TCMB Başkanı Karahan, enerji şoklarının ilk dalgasının sıkı önlemlerle sınırlanabileceğini; ücretlere, fiyatlama davranışına ve kura yayılırsa enflasyonun kalıcılaşabileceğini söyledi. Orta Doğu baskısında daha sıkı para politikasını seçenekler arasında andı.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Türk, İsrail'in konuşlandığı Gazze bölgelerinde enkazın ölülere saygı gösterilmeden buldozerle dümdüz edildiğini söyledi. Sivil Savunma Kasım 2025–Eylül 2026 arasında 630'dan fazla kalıntı çıkardı; kayıp tahmini sekiz binin üstünde duruyor ve soruşturma çağrısı yapıldı.