Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
UKMTO, Hürmüz’de bir tankerin bilinmeyen mühimmatla vurulduğunu, yangının söndürüldüğünü ve mürettebatın sağ olduğunu duyurdu; İran’ın Trend iddiasıyla bağ bağımsız doğrulanmadı. Brent öğlede yüzde 2,2 gerileyerek 102,53 dolara indi; WTI 100,04 dolar seviyesinde kaldı.
AA derlemesine göre Babülmendep’te 24 saatte geçiş yüzde 88 düştü; tanker trafiği bir gemiye indi. Doğu–Batı hattında üç pompa istasyonu hasarlı; Yanbu askısı ve çift boğaz sıkışması dizel ile navlun baskısını canlı tutuyor.
Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Emniyet Genel Müdür Yardımcılığına dört atama yapıldı; 39 ilin emniyet müdürü değişti, 24 müdür merkeze alındı. İçişleri Bakanı Çiftçi ve Emniyet Genel Müdürü Ali Fidan merkez teşkilatındaki yeni görevleri de duyurdu.
Bakan Bayraktar, Osman Gazi yüzer platformunun ekim sonunda Karadeniz’e uğurlanacağını ve yıl sonunda ilk gazın yakılmasının hedeflendiğini söyledi. Sakarya ikinci fazıyla yerli üretim 8 milyon haneye çıkarılacak; küresel enerji krizinde arz güvenliği vurgulandı.
BIST 100 Cuma’yı yüzde 1,67 düşüşle 13.284,42 puandan kapattı; haftalık kayıp yüzde 8,18 seviyesinde. SPK, 131 fonun tasfiyesinde İş Bankası ile Ziraat’i yetkilendirdi; Şimşek’in yapısal sorun yok çerçevesi sürerken satışlar genele yayıldı.
EKOTÜRK’e göre Brent yüzde 2,2 düşüşle 102,53 dolara, WTI yüzde 1,8 ile 100,04 dolara indi; haftalık kayıp yüzde 2 bandında. Suudi hattında yarı kapasite ve Sohar STS beklentisi fiyatı baskıladı; Hürmüz riski sürerken her iki gösterge 100 doların üzerinde kaldı.
Bloomberg HT ve AA’ya göre UKMTO, Hürmüz’de bir tankerin «bilinmeyen mühimmat»la vurulduğunu, yangının söndürüldüğünü ve mürettebatın sağ olduğunu duyurdu; çevresel etki belirsiz kaldı. İran’ın Togo bayraklı Trend iddiasıyla örtüşme ileri sürülüyor; UKMTO gemi adını vermedi.
Reuters’a göre Suudi Doğu–Batı hattında üç pompa istasyonu hasar gördü; onarım beş–altı haftayı bulabilir. Bloomberg, kapasitenin yaklaşık yarısının birkaç günde dönmesinin hedeflendiğini yazdı. Yanbu yüklemeleri askıda; Sohar açıklarında STS ile Asya’ya ek kargo teklif ediliyor.
Yeni Şafak’ın AA derlemesine göre IMF PortWatch verilerinde Babülmendep’te günlük ortalama 33 geçişten son 24 saatte yalnızca dört ticari gemi kaldı; tanker geçişi bir gemiye indi. Husi kontrolündeki Meyyun–Haniş hattı riski yükseltirken şirketler Ümit Burnu’na kayıyor.
TEPAV’dan Mühdan Sağlam, Cumhuriyet’e Babülmendep açılsa bile Hürmüz ve Karadeniz kısıtları varken dizel şokunun kolay çözülmeyeceğini söyledi. Almanya’da dizelin 2,5 euro bandı, Türkiye’de art arda zamlar ve IEA’ya göre ~510 milyon varillik stok çekimi vurgulandı.
Suudi Sivil Savunma, Husilerin fırlattığı bir İHA’nın Taif’te havada imha edilmesi sonrası düşen şarapnellerle bir kişinin öldüğünü, ikisinin yaralandığını bildirdi. Ölen Yemenli; yaralılardan biri Pakistanlı ve durumu ağır. Mekke yakınında engellenen ayrı bir İHA girişimi de duyurulmuştu.
AA’ya göre Cumhurbaşkanı imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanan kararnameyle Emniyet Genel Müdür Yardımcılığına dört atama yapıldı; 39 ilin emniyet müdürü değişti, 24 müdür merkeze alındı. İçişleri Bakanı Çiftçi ve Emniyet Genel Müdürü Ali Fidan merkez teşkilatındaki yeni görevleri de duyurdu.
Enerji Bakanı Bayraktar, Filyos’taki Osman Gazi platformunun ekim sonunda Karadeniz’e uğurlanacağını, yıl sonunda ilk gazın yakılmasının hedeflendiğini söyledi. İkinci fazla günlük 10 milyon metreküp ek üretimle toplam 8 milyon haneye yerli gaz; yıllık ~3,5 milyar dolar katkı öngörülüyor.
AA’ya göre MİT Başkanı İbrahim Kalın, Afganistan sonrası İslamabad’da Genelkurmay Başkanı Asım Münir, ISI Başkanı Asım Malik ve Başbakan Şahbaz Şerif ile görüştü. Ortadoğu gerilimi, Yemen–Suudi hattı, Mekke İttifakı ve Afganistan–Pakistan diyaloğu masadaydı; istihbarat işbirliği güçlendirilecek.
NTV’nin 17 Eylül kaydına göre Silivri’de batan Tuğberk İmamoğlu’nun kayıp dokuz mürettebatı için deniz–hava araması 16’ncı gündeydi; bugün 18’inci güne uzanıyor. 14 Eylül’de bulunan naaş kaptan Yaşar Kayhan’a aitti; Sahil Güvenlik, Kıyı Emniyeti ve Deniz Kuvvetleri unsurları sahada.
AA’ya göre Husi sözcüsü Yahya Seri, Yanbu’daki Aramco tesisine balistik füze ve İHA, Hamis Muşayt hava üssüne füze saldırısı düzenlediklerini ileri sürdü; Riyad iddiayı doğrulamadı. Bloomberg HT, perşembe günü sınır boyunca karşılıklı yeni saldırıların cepheyi genişlettiğini not etti.
Bloomberg HT’nin aktardığına göre JPMorgan, ABD–İsrail’in İran’a karşı savaşından bu yana ilk kez petrol piyasası için net bir temel senaryo öngöremediğini belirtti. Geçici anlaşmanın çöküşünden beri barış görüşmesi yok; savaşın BM Genel Kurulu’nda gündeme gelmesi bekleniyor.
AA’ya göre Hazine Bakanı Şimşek, NTV’de dünkü fon geriliminin sınırlı sayıda fondaki kredi–likidite sorunu olduğunu, sistemik risk ve yapısal borsa sorunu bulunmadığını söyledi. Sorunlu alan karantinada; SPK’nin 131 fon tasfiye yol haritası ve TCMB likiditesi vurgulandı.
Adalet Bakanı Gürlek, AA aktarımında fon ve pay piyasasında manipülatif işlem soruşturmasında dört şüphelinin tutuklandığını, 51 kişiye adli kontrol uygulandığını bildirdi. Malvarlığı tedbirleri alındı; spekülatif sosyal medya hesaplarına erişim engeli kararı da açıklandı.
AA’ya göre Bakan Kurum, Paris’te AFD ile Türkiye ölçeğinde yaklaşık 600 milyon avroluk paketle müsilajla mücadele projesi geliştireceklerini duyurdu. Yenilenebilir enerji artışı, atık su arıtma kalitesi ve deniz ekosisteminin canlandırılması hedefleniyor; COP31 hazırlığı çerçevesinde.
AA’ya göre eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu’nun 2011 ölüm soruşturmasında dönemin Silivri Başsavcısı Ali İşgören, cezaevi savcısı Necip Doğan ile koğuş arkadaşları Yıldırım ve Uğur Silivri Adliyesi’ne sevk edildi. Uğur havalimanında yakalanmıştı; dosyada tutuklu dört, adli kontrollü on üç.
AA’ya göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul Havalimanı’nda 890 milyon avroluk 4. ana pisti ve ilave yatırımları hizmete aldı. 2.820 metre uzunluğundaki ilk doğu–batı beton pistiyle toplam pist altıya çıktı; iç hat ve doğu rotalarında taksi süreleri ile yakıt tüketiminin düşmesi hedefleniyor.