Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Adalet Bakanı Gürlek öğleden sonra 76 şüpheli hakkında işlem, 45 tutuklu ve devam eden el koyma–dondurma hattını açıkladı. Fon sahibi ile yönetici mal varlıklarına el konuldu; birinci derece yakınların varlıkları donduruldu. Kapsam ve kurumsal takip genişliyor.
Kılıçdaroğlu akşam Bolu Abant’a geldi; partililer otelde karşıladı. Kamp cumartesi basına açık açılış konuşmasıyla başlayacak; grup başkanvekilleri yasama sunumu yapacak. Yavaş istifası gölgesi ile yerel ayrılıklar milletvekili kampının gündeminde kalmaya devam ediyor.
Arakçi, şartlar karşılanırsa Hürmüz’ün yedi günde açılabileceğini ve nihai müzakerenin yeniden başlayabileceğini iletti; Bloomberg aşamalı anlaşma görüşüldüğünü yazdı. AA’ya göre Brent yaklaşık 105,6 dolarda seyrediyor; Tahran’ın süre ve şart baskısı sürüyor.
Erdoğan–Zeydi mutabakatının uygulama hattı sabah gündemde kaldı: Sincar’da devlet otoritesi ve yasaklı silahlı unsurların tasfiyesi ilerledikçe Başika-Zilkan kademeli Bağdat’a geçecek; kesin takvim Bağdat adımlarına bağlı.
Aliyev, Zengezur (TRIPP) koridorunun Azerbaycan’ın bölgesel merkez rolünü güçlendireceğini ve Orta Koridor üzerinden Avrasya’da ticaret–yatırım ve sanayi iş birliği fırsatları açacağını bildirdi. Uraloğlu’nun demir yolu hedefleriyle koridor aynı günde iki uçtan netleşti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında ilgili kurumlar, yedi portföy şirketinin 131 yatırım fonuna ilişkin tasfiye ve ödeme süreçlerini teknik masaya yatırdı. Yatırımcı haklarının korunması öncelik; adil ve hızlı uygulama esasları Cuma görüşmelerinde de ele alınacak.
Yarız’a ait McLaren, Bentley, Rolls-Royce, Maybach ve Audi Q8 marka beş lüks araca da el konuldu; toplam değer yaklaşık 200–220 milyon lira. Araçların farklı kişilere toplam yalnızca 26 bin 280 lira satış bedeli gösterilerek devredildiği tespit edildi.
MASAK hattında fon hesaplarında 387 milyon lira donduruldu; Yarız’a ait 105 milyon ile Tera’dan transfer teşebbüsü görülen 257 milyon liraya da tedbir uygulandı. Jet, yat, araç ve nakit tedbirlerinin toplam ekonomik büyüklüğü yaklaşık 2,8 milyar liraya ulaştı.
İstanbul’da eş zamanlı operasyonda Pusula Holding Kapalı Fon’da işlem yaptığı belirlenen yedi şüpheliden altısı gözaltına alındı; bir kişi aranıyor. İncelemede toplam 12 kişi tespit edildi; beşine daha önce işlem açılmıştı. Şüpheliler Sermaye Piyasası Kanunu’na muhalefetle suçlanıyor.
Ekonomim’e göre soruşturma fonların 2019’dan bu yana para ve varlık hareketlerini geriye dönük tarıyor; olağandışı hisse ve kazançlar mercek altında. MASAK, Pusula, Tera, Hedef ve Bulls hattında 117 yönetici için iki analiz raporunu Başsavcılığa iletti; tutuklu sayısı AA’ya göre 45.
Merkezi Kayıt Kuruluşu, tasfiye fonlarında e-YATIRIMCI ekranında fiyatın sıfır görünmesinin payların değersiz olduğu anlamına gelmediğini açıkladı. Takası tamamlanmamış satışlarda satış gününün fiyatı esas alınacak; yatırımcıya ödeme tasfiye bakiyesine ve pay adedine göre yapılacak.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, fon soruşturmasında 76 şüpheli hakkında işlem yapıldığını; 45 tutuklu, 5 adli kontrol, 12 yakalama ve 14 gözaltı kaydettiğini açıkladı. Fon sahibi ve yönetici mal varlıklarına el konuldu; birinci derece yakınların varlıkları donduruldu.
CHP Merkez Yönetim Kurulu, Yavaş’ın istifası ve beraberindeki belediye başkanı ayrılıklarını ana gündemde ele aldı. Kurmaylar ardından Bolu Abant’taki milletvekili kampına geçiyor; programda parti ve parlamento yol haritaları ile yerel yönetim ve ahlak yasası sunumları var.
Parti Sözcüsü Müslim Sarı, Mansur Yavaş’ın istifasına ilişkin özel değerlendirme yapmak istemediğini söyledi. Belediye başkanlarının bağımsız devam edebileceğini veya başka siyasi yollara çıkabileceğini; kararın muhatabının kendileri olduğunu vurguladı ve kampta ayrı oturum planlanmadığını ekledi.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu akşam saatlerinde Bolu Abant’a geldi; kampın yapılacağı otelde partililer tarafından karşılandı. Cumartesi basına açık açılış konuşmasını yapacak; aynı gün grup başkanvekilleri yasama faaliyetlerine ilişkin sunum verecek ve program kapalı oturumlarla sürecek.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai, Hürmüz açılmadan önce İran’ın sunduğu yedi şartın kısa sürede uygulanması gerektiğini söyledi. Tahran önce Washington’ın adım atmasını istiyor; aksi halde boğazın açılmayacağını ve müzakerenin sürmeyebileceğini vurguladı.
AA’ya göre Cuma sabahı Brent kasım vadeli yüzde 0,9 düşüşle yaklaşık 105,58 dolara indi; önceki kapanış 106,60 dolardı. ABD–İran barış ve Hürmüz beklentisi fiyatı aşağı çekerken bölgedeki saldırı riski oynaklığı canlı tutmaya devam etti.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, İran destekli Husilerin fırlattığı altı balistik füzeyi havada imha ettiğini açıkladı. Hedefler ülkenin güneyindeki Taif ile Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu bölgesiydi; kritik petrol altyapısının hâlâ doğrudan hedef olabileceği yeniden fiyatlamaya yansıdı.
BBC Türkçe analizine göre Başika-Zilkan’ın Bağdat’a kademeli devri, Irak güçlerinin Sincar’da devlet otoritesini tesis etmesi ve yasaklı silahlı unsurların varlığına son vermesine bağlı. Kesin takvim yok; süreç Bağdat’ın güvenlik adımlarına göre uzayabilir ve denetim usulleri ayrıca belirlenecek.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Fox News röportajında savaşın sona ermesini isteyip istemediğine Amerika’nın karar vermesi gerektiğini söyledi. New York’taki dolaylı temaslar konum paylaşımı düzeyinde kaldı; taraflar arasında resmi bir müzakere kırılması henüz oluşmadı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, arabulucular üzerinden ABD’ye şartlar yerine gelirse boğazın yedi günde açılacağı ve nihai müzakerenin yeniden başlayacağı bir plan sunduklarını söyledi. Bloomberg’e göre Katar arabuluculuğundaki görüşmeler aşamalı bir anlaşma seçeneğini de kapsıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Newsweek’e Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın İran, İsrail veya herhangi bir üçüncü ülkeye karşı kurulmadığını söyledi. Karşılığın saldırıya uğrayan ülkenin çağrısı ve ihtiyacına göre belirleneceğini; Irak veya Yemen için otomatik askeri senaryo yazılamayacağını kaydetti.
Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 2028’e kadar hızlı trenle doğrudan bağlı il sayısını 11’den 27’ye, toplam demir yolu ağını 17 bin 287 kilometreye çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Kars–Iğdır–Dilucu tamamlanınca Orta Koridor güçlenecek; denizle 45 güne varan süre demirle 18 güne inebiliyor.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Bakü’deki yatırım forumu mesajında Zengezur (TRIPP) koridorunun ülkesinin bölgesel merkez rolünü güçlendireceğini bildirdi. Orta Koridor’un Orta Asya–Hazar–Türkiye–Avrupa hattında ticaret, yatırım ve sanayi iş birliği için yeni fırsatlar açacağını açıkça vurguladı.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre TPAO, Karadeniz’deki arama ruhsat sahasında keşfedilen petrollü arazi için C26 paftasında 56 bin 774 hektarlık alanda bir işletme ruhsatı istedi. Başvuru 16 Eylül’de yapıldı; Tekirdağ kara arama ruhsatı da 2028’e uzatıldı.
Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı, Rusya Tarım Bakanı Lut ile görüşmenin ardından sınırda bekleyen Türk domateslerinin girişinin başladığını açıkladı. Gübre tedariki için iki ülkenin kurum ve şirketlerinin 25 Ekim’de Türkiye’de buluşması planlandı; bu yıl sınırlama olmayacağı mesajı korundu.