Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Beştepe’de akşam toplanan kurul, silah bırakmanın teyidi ve çerçeve yasanın işletilmesi için kurumsal eşiği yokluyor. Sonuç bildirisi beklenirken Doğu Akdeniz ile bölgesel güvenlik hatları aynı masada kalıyor.
Tasfiye idari koordinasyona, denetim anayasal kurula taşındı. Emeklilik tarafında resmi likidite güvencesi ile açık fonlardan nakit çıkışı aynı anda okunuyor; soruşturma temposu sürüyor.
Doha mesaj köprüsünü açık tutarken boğazda tanker saldırıları arz riskini canlı tutuyor. Trump’ın akış iddiası fiyatı gevşetse de Türkiye’nin maliyet zinciri oynak kalmaya devam ediyor.
Taşkent paneli sonrası gözler Ekim’deki Ankara ev sahipliğine çevrildi. Bakü’deki savunma fuarında tedarik ve ortak üretim imzaları, zirve hazırlığının güvenlik–sanayi ayağını somutlaştırdı.
Milli Güvenlik Kurulu, Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında bugün saat 17.20’de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde toplandı; ana gündem Terörsüz Türkiye sürecinde silah bırakmanın tespiti ve çerçeve yasanın işletilmesi için MGK kararı. Toplantıda Doğu Akdeniz, Karadeniz seyrüseferi ile bölgesel güvenlik başlıklarının da ele alınması bekleniyor.
İletişim Başkanlığı’na göre Erdoğan başkanlığındaki eşgüdüm toplantısında Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu; DDK yatırım fonu işlemlerine ilişkin inceleme ve denetimi başlattı. Erdoğan, tasfiyede yatırımcı hakları ile ödemelerin adil ve hızlı yapılmasını temel öncelik saydı.
Devlet Denetleme Kurulu Başkanı Salih Tanrıkulu, Erdoğan’ın talimatıyla sermaye piyasasında yatırım fonlarının işlemleri ve denetim faaliyetlerinin mevzuata uygunluğuna yönelik inceleme çalışmalarının başladığını açıkladı. Süreç tamamlanınca raporların yetkili idari ve adli mercilere iletileceği belirtildi.
SPK, eşgüdüm toplantısında tasfiye kapsamındaki fonlarda mal varlığı ve likiditeye göre hak sahipliği mutabakatı tamamlanan yatırımcılara ödeme yol haritasını sundu. Aynı masada Katılımevim, Birevim ve İktisat Katılım’ın Emlak Katılım’a devri ile ilave idari-hukuki düzenleme kararlılığı da yer aldı.
İletişim Başkanı Burhanettin Duran, piyasayı bozan eylemlerin karşılıksız kalmayacağını; sorumluların konumuna bakılmaksızın hukuk önünde hesap vereceğini söyledi. Finansal istikrar ile soruşturmanın birlikte yürüdüğünü; Fon Koordinasyon Kurulu’nun süreci koordine edeceğini ve yeni idari-hukuki düzenlemelerin hazırlandığını belirtti.
Türkiye Sigorta Birliği, SPK tasfiyelerinin ardından BES’ten çıkış artışı haberleri üzerine sistemde sistemik sorun veya likidite problemi bulunmadığını açıkladı. Tasfiye edilen serbest fonların BES kapsamında olmadığını; EGM verisine göre toplam fon büyüklüğünün 28 Eylül’de 2,566 trilyon TL olduğunu belirtti.
Ekonomim hesaplamasına göre 11–29 Eylül’de BEFAS’a açık BES fonlarından 6,67 milyar TL net nakit çıktı; açık fon büyüklüğü 74,4 milyar TL geriledi. TSB sistemik likidite sorunu olmadığını savunurken çıkışın çoğu OKS dışı açık fonlarda gerçekleşti; kapalı fonlara net giriş görüldü.
Katar Dışişleri Sözcüsü Macid el-Ensari, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devam ettiğini; Doha’nın mesaj iletimi ve ortak zemin arayışında arabuluculuk yaptığını söyledi. Önceliğin Hürmüz’de seyrüsefer serbestisinin yeniden sağlanması ve bölge güvenlik kaygılarının giderilmesi olduğunu vurguladı.
ABD Başkanı Trump, İran’ın nükleer adımları karşılığında yaptırımların hafifletileceği ve dondurulmuş fonların serbest bırakılacağı yönündeki Axios haberini yalanladı; hiçbir teklif sunmadığını söyledi. Katar arabuluculuğu sürerken kamuoyundaki ret ile perde arkası temas aynı anda ilerliyor.
Brent aralık vadeli kontratları Çarşamba sabahı yüzde 0,4 düşüşle varil başına 95,80 dolara geriledi; WTI 89,29 dolar oldu. Trump’ın Hürmüz’den yüksek petrol geçişi sağlandığı yönündeki açıklaması arz endişesini hafifletirken Fed faiz beklentisi ile ABD–İran gerilimi fiyatı iki yönlü baskılıyor.
Suudi Arabistan, Doğu-Batı Boru Hattı’ndaki faaliyetlerin toparlanmasıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’ndan petrol tankerlerine yüklemeyi yeniden başlattı. Orta Doğu ham petrol ihracatının Eylül’de savaş sonrası en yüksek günlük seviyelerden birine çıkması arz görünümünü destekliyor.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları, Hürmüz Boğazı’nda dün iki ayrı petrol tankerinin kaynağı belirsiz mühimmatla vurulduğunu duyurdu. İlk gemi boğaza girişte, ikincisi iskele tarafından hedef alındı; yetkililer olayın boyutlarını inceliyor. Katar arabuluculuğu sürerken seyrüsefer riski yeniden öne çıktı.
Türk Devletleri Teşkilatı’nın 13. Zirvesi 29–30 Ekim’de Ankara’da yapılacak; Türkiye dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devralacak. Zirve öncesi Astana, Bakü ve dün Taşkent’te tamamlanan diyalog panelleri ortak vizyonu kamuoyuna taşımıştı; ulaştırma ve enerji dayanışması öne çıkıyor.
Bakü Expo Center’da açılan ADEX 2026’ya Cumhurbaşkanı Aliyev katıldı; Türkiye 53 ülkeden 280 şirket arasında 61 firmayla en yüksek katılımı sağladı. SSB koordinasyonundaki milli pavilyonda ASELSAN, Baykar ve ROKETSAN öne çıktı; fuar 2 Ekim’e kadar sürecek.
Savunma Sanayii Başkanı Görgün, Bakü’deki ADEX’te TUSAŞ ile 14 HÜRKUŞ-II tedarik sözleşmesi dahil toplam değeri 500 milyon doları aşan anlaşmaların imzalandığını açıkladı. Pakette Baykar Mızrak ve Antidot, ROKETSAN Barbaros ile ASELSAN ALP-100 mutabakatı; Nahçıvan’da ASELSAN fabrika ön anlaşması yer aldı.
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşme yasasına göre işlemler, PKK/KCK ve bağlı yapıların fiili varlığına son verdiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacak. Karardan sonra kanundan yararlanmak isteyenler için altı aylık başvuru süresi işleyecek.