Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Trump, yaptırım kaldırma sorusunda gecikme olmadığını ve Erdoğan’ı yakın dost diye çerçeveledi; savunma dosyasında siyasi kapı açık kalıyor. Kongre ve S-400 süreci teknik engel olarak dururken Ankara–Washington hattı yeniden ısınıyor.
Ara ödeme ve iade hesapları yürürken ödeme takvimi sıkılaşıyor; Kurul ek yük getirmeme çizgisini koruyor. Bankacılık tarafı sistemik risk görmediğini söylüyor; soruşturmada tutuklama temposu yükselirken regülasyon hattı paralel ilerliyor.
İzleme Komisyonu için üye formu netleşirken süreç Meclis gözetiminde kurumlaşıyor; silah bırakma teyidi sonrası uyum yasaları ihtimali de masada. Önümüzdeki hafta partilerle temas temposu bekleniyor.
Dışişleri’nin Nahçıvan yıldönümü mesajı Ankara zirvesini resmi takvime bağladı; kurumsal birlik hattı dönem başkanlığı devrine ilerliyor. Parti mesajlarının ardından devlet katı da aynı gündemi tazeledi.
ABD Başkanı Trump, Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasındaki gecikme sorusuna “herhangi bir gecikme yok” ve “CAATSA’da engel yok” yanıtını verdi. Erdoğan’ı yakın dost diye niteleyerek “onu her zaman mutlu edeceğim” dedi; kararın fiilen kalkması hâlâ Kongre sürecine bağlı.
Trump, Alabama eyaletine hareket öncesi Beyaz Saray bahçesinde İran geriliminin uzun sürmeyeceğini söyledi; meselenin çözülmesiyle petrolün eski seviyesine hatta daha altına inebileceğini belirtti. Avrupa’nın dizel katkısı yapacağını ve ABD’nin ihracat yasağı uygulamayacağını da ekledi.
Yılmaz başkanlığındaki Fon Kurulu ikinci turunda ara ödemelerin hesaplanması ve takvimi ele alındı; ek yük getirmeme çizgisi yinelenirken takvimin bir hafta içinde netleşeceği bildirildi. Para piyasası fonlarından başlanacak; Tera’da İş Bankası, Pusula–Atlas–Hedef’te Ziraat tasfiyeyi yürütecek.
Türkiye Bankalar Birliği Başkanı Alpaslan Çakar, fon soruşturmasının bankacılık sektörüne negatif yansımasını beklemediklerini söyledi. “Pazar aynı pazar; oradan çıkan para bankacılığa girdi, sistem içinde kaldı” dedi; TCMB’nin KOBİ kredi sınırını yükseltmesini fonla ilişkilendirmedi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, makroihtiyati çerçevede KOBİ kredileri için sekiz haftalık büyüme sınırını yüzde 4,5’ten yüzde 5’e yükselttiğini duyurdu. Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları da düşürüldü; adım KOBİ’lerin likiditeye erişimini desteklemeyi amaçlıyor.
Fon soruşturmasında yirmi şüpheli daha tutuklandı; toplam tutuklu sayısı seksen beşe yükseldi. Tutuklananlar arasında borsacı Burak Sevindik ile şarkıcı Nil Özalp de yer aldı; İstanbul Başsavcılığı soruşturması ve mal varlığı tedbirleri paralel ilerliyor.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye İzleme Komisyonu’nu en kısa zamanda kuracaklarını; partilerle masaya oturup formu belirleyeceklerini söyledi. Önümüzdeki hafta üye bildirimi yazısı bekleniyor; komisyonun yaklaşık on yedi üyeyle Güvenlik ve İstihbarat benzeri yapıda çalışması planlanıyor.
MHP Genel Başkanı Bahçeli, 3 Ekim Türk Dünyası Günü mesajında 2009 Nahçıvan Anlaşması’nı Türk devletleri işbirliğinin kurumsal dönüm noktası diye andı. Türk Keneşi’nin TDT’ye evrilmesini hatırlatarak Ankara zirvesi öncesi dayanışma ve ortak menfaat vurgusunu yeniledi.
Dışişleri Bakanlığı, Nahçıvan Anlaşması’nın on yedinci yıldönümünde Türk Devletleri İşbirliği Günü’nü kutladı. Açıklamada TDT’nin ortak tarih ve dil bağlarıyla dayanışmayı kurumsallaştırdığı vurgulanırken yirmi dokuz–otuz Ekim’de Ankara’da yapılacak on üçüncü Zirve’nin ortaklığı ileri taşıyacağı kaydedildi.
Kremlin Sözcüsü Peskov, Türkiye ve BM’nin Karadeniz ateşkes inisiyatifinden haberdar olduklarını ancak Ukrayna’nın tutumu nedeniyle yakın ateşkesin mümkün olmadığını söyledi. Silah sevkiyatının durmasını şart koştu; Türkiye, Hindistan veya Mısır ile görüşmeye açık olduklarını ekledi.
Milli Savunma Bakanlığı, Fransa ile Savunma İş Birliği Yol Haritası’nın imzalandığını duyurdu. Görüşmelerde stratejik diyalog ve askeri ilişkilerin geliştirilmesi ele alındı; imza, liderlerin olumlu mesajlarının savunma alanında somut bir iş birliği adımına dönüştüğü diye çerçevelendi.
Ticaret Bakanlığı, Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girdiğini; mal ticaretinde gümrük vergisi düzenlemelerinin 1 Ocak 2027’de başlayacağını bildirdi. Hizmetler, yatırım ve kotasız taşıma maddeleriyle kısa vadede 10 milyar dolarlık ticaret hedefi korunuyor.
IEA Başkanı Birol, martta taahhüt edilen 400 milyon varilin yaklaşık 325 milyonunun piyasaya sürüldüğünü açıkladı. G7'nin IEA koordinasyonunda dört ayda 100 milyon varil ek salımı ve ilk 20 günde dizel önceliği sürüyor; asıl çözüm Hürmüz'ün açılması diye çerçevelendi.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları, Umman’ın yaklaşık yedi kilometre doğusunda bir ham petrol tankerinin kaynağı belirsiz mühimmatla iskele tarafından vurulduğunu bildirdi. Mürettebat güvende; çevre tehdidi şimdilik yok; soruşturma sürüyor. Olay Türkiye’nin enerji ithalat faturası açısından izleniyor.
Enerji Bakanı Bayraktar, TEKNOFEST Güneydoğu'da Türkiye'nin 2050 için 20 bin megavat nükleer kurulu güç hedeflediğini; Akkuyu'nun ilk reaktöründen birkaç ay içinde elektrik üretimini amaçladıklarını söyledi. Küçük modüler reaktör çerçeve kanunu taslağının bütçe sonrası Meclis'e geleceğini bildirdi.