Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Yemen’de topyekün harekât ilanı ve Suudi petrol tesislerine yönelik saldırılar, Mekke İttifakı’nın kurumsallaşma gündemini doğrudan bir güvenlik sınavına çevirdi. Ankara’nın bakan ve Genelkurmay düzeyindeki katılımı, ittifakta Türkiye’nin ağırlığını ve yükümlülük sorusunu birlikte öne çıkarıyor.
Ara ödeme mekanizmasının uygulamaya geçmesi beklenirken soruşturma hattı şüpheli sayısı ve mal varlığı tedbirleriyle genişliyor. SPK, kurumsal güvence tartışmalarında yanıltıcı iddialara karşı mevzuatın geçmişini öne çıkararak güven mesajı veriyor.
29–30 Ekim Ankara zirvesine giderken teşkilat içi ticaret ve Orta Koridor bağlantıları kurumsal gündemin somut ayağı oluyor. Türkiye, üyelerle kalıcı ticaret fazlası ve lojistik hatlarla dönem başkanlığına ekonomik bir zeminle hazırlanıyor.
Fidan, Güler ve Bayraktaroğlu, Riyad’da Pakistanlı ve Suudi yetkililerle Mekke Ortak Savunma Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ikinci toplantısına katıldı. Gündemde ittifakın kurumsallaşması, atılacak sonraki adımlar ve bölgesel güvenlik vardı; ilk toplantı 31 Ağustos’ta İstanbul’da yapılmıştı.
Yemen ordusu, Yemen Şafağı operasyonunda Babülmendeb çevresi ve Taiz’deki Zubab’ın kontrolünü aldığını açıkladı; Husiler bunu reddediyor. Koalisyon 100 savaş uçağıyla 324 hedefi vurduğunu bildirdi. Aramco saldırılarını üstlenen Husiler, hava yolu şirketlerini Suudi hava sahasının güvenli olmadığı konusunda uyardı.
İran Meclis Başkanı Galibaf, haziranda imzalanan İslamabad Mutabakatı temelindeki yedi şart yerine getirilmeden Hürmüz Boğazı’nın açılmayacağını söyledi. Tahran ABD’nin arabulucu üzerinden ilettiği mesajı incelerken Petrol Bakanı Paknejad istifa etti; vekaleten NIOC Genel Müdürü Boverd atandı.
OPEC+ yedi çekirdek üyesi kasım üretim hedeflerini değiştirmedi; Körfez üreticileri İran savaşı kaynaklı kesintiler nedeniyle kotanın oldukça altında üretiyor. Brent, savaş öncesindeki yaklaşık 73 dolara karşın varil başına 100 doların üzerinde kalıyor; sonraki toplantı 1 Kasım’da.
Başsavcılığın sermaye piyasası soruşturmalarında adli işlem yapılan şüpheli sayısı 217’ye ulaştı; 85 kişi tutuklu, 98 kişiye adli kontrol uygulanıyor. Savcılık, Turhan, Yarız ve İlaldı’nın Ocak 2025’ten bu yana yabancı kurumlara da uzanan hisse virmanlarının incelenmesi için müzekkere yazdı.
SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi mal varlığını koruyan hükmün temmuzda ilk kez düzenlendiği iddiasını asılsız ve yanıltıcı buldu. Kurula göre hüküm 30 Aralık 2012’den beri Sermaye Piyasası Kanunu’nda, 6 Haziran 2013’ten beri YTM yönetmeliklerinde bulunuyor; açıklama fon tasfiyesi tartışmaları sürerken geldi.
TÜİK verilerine göre Türkiye 2021–2025’te Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’a 41,6 milyar dolar ihracat, 30,6 milyar dolar ithalat yaptı; fazla 10,9 milyar dolar. En büyük alıcı Azerbaycan, en büyük tedarikçi Kazakistan; bu yıl dokuz ayda ihracat 4,8 milyar dolar.
Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının yolsuzluk soruşturmasında 1 Ekim’de gözaltına alınan TBB ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, Yenişehir Belediye Başkanı Özyiğit ve Mezitli Belediye Başkanı Tuncer’in de bulunduğu 59 şüpheli sağlık kontrolünün ardından adliyeye sevk edildi.
Antalya’da 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ni açan Erdoğan, yerlilik oranı yüzde 80’i aşan Ay Uzay Aracı’nın üretiminin tamamlandığını ve Somali’de uzay limanı inşasının başladığını söyledi, ardından SpaceX yöneticilerini kabul etti. TUSAŞ ile ROKETSAN da HÜRSAT-2 sözleşmesini imzaladı.
Bosna Hersek’te resmi olmayan sonuçlara göre Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Boşnak üyeliğini yüzde 38,1 ile Becirovic yeniden kazandı ve AB–NATO yolunu vurguladı; İzetbegoviç yenilgiyi kabul etti. Hırvat üyeliğe Filipovic, Sırp üyeliğe Dodik’in partisinden Cvijanovic seçildi; katılım yüzde 41,5.
Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in Suriye’nin Kuneytra vilayetinde sözde Sufa 53 hattındaki çalışmalarını yeniden başlatarak 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nı aşındırmasını en güçlü şekilde kınadı. Ankara, uluslararası toplumu İsrail’in işgal ettiği Suriye topraklarından çekilmesi için kararlı adımlara çağırdı.
ASELSAN, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile Hibrit Hava Savunma Sistemlerinin tedarikine yönelik toplam 2 milyar 460 milyon avroluk sözleşmeler imzaladığını KAP’a bildirdi. Şirket, iş ilişkisinin bugün başladığını ve sözleşmelerin cirosunu olumlu etkilemesinin beklendiğini açıkladı.
Romanya açıklarında, Ukrayna’nın İzmail Limanı’ndan İtalya’ya mısır taşıyan Türk işletmesindeki Royad Mammadov yangının ardından kısmen battı; iki kişi öldü, 11 kişi kurtarıldı. Zelenskiy Rus İHA saldırısı dedi; Rus Savunma Bakanlığı bülteninde iki yük gemisinin hedef alındığı belirtilmişti.
GEN İlaç ile Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı ortaklığında Bakü yakınlarındaki Pirallahı Sanayi Parkı’nda kurulan, yıllık 60 milyon kutu kapasiteli ülkenin en büyük ilaç tesisini Aliyev açtı. Tesisin yüzde 66’sı GEN İlaç’ın; üretimin Özbekistan, Kazakistan ve Gürcistan’a da ihracı planlanıyor.