Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar bir haftada Türk sahipli iki geminin batmasıyla doğrudan Türkiye’nin denizcilik çıkarlarına dokunan bir seriye dönüştü. Ankara konuyu Moskova ile lider düzeyinde açtı; Karadeniz, Savunma Bakanlığının saydığı güvenlik önceliklerinin başında sayılıyor. Öğle itibarıyla hat kıyıdaş ülkeler arası istişareye taşınıyor; Ankara denizin savaşa açılmasına karşı çizgisini netleştirdi.
Olağan tasfiyedeki fonlarda yatırımcıya ödeme günü gelirken soruşturma hattı finans ve siyaset dünyasının üst katmanlarına uzanıyor; ifadesi alınan bir finans yöneticisinin ölümü ve bir bakanın adının tartışmaya girmesi dosyanın ağırlığını artırdı. Olağanüstü tasfiye teklifinin hazırlığı tamamlandı; sırada Meclis takvimi ve ödemelerin sırasını belirleyecek SPK kararları var. Akşam itibarıyla ilk ödemeler bankalara aktarıldı; bakan düzeyindeki tartışma ise yargıya taşındı.
Husilerin Suudi sivil havalimanlarına saldırıları can kaybıyla sonuçlandı ve koalisyon misillemeyi genişletti; Körfez’in batısında da bir tanker vuruldu. İran’ın ABD önerilerine arabulucular üzerinden yanıt hazırlaması diplomasi kanalını açık tutarken Pentagon’un operasyon hazırlığı enerji fiyatları için riski diri tutuyor. Ankara ise Mekke İttifakı üzerinden Suudi Arabistan’a askeri katkıyı anayasal sürece bağlayarak savunma taahhüdünü somutlaştırıyor. Akşam itibarıyla Washington askeri seçeneği ara seçim sonrasına bırakıp baskıyı yaptırımlar üzerinden sürdürüyor.
Bulgaristan, Byala açıklarında hava ve deniz İHA’larıyla vurulan Türk sahipli, Togo bayraklı Alfa Watan’ın 10 kişilik mürettebatının tamamının hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece Karadeniz’de saldırılarda batan gemi sayısı üçe çıktı; Ukrayna, Bulgaristan’la ortak incelemeye dayanarak saldırıyı Rusya’ya bağladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin’le telefonda görüştü; İletişim Başkanlığına göre Karadeniz’de seyrüsefer emniyetine yönelik çalışmaların önemini vurguladı ve Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasında doğrudan temasların başlatılmasına katkıya hazır olduğunu söyledi. Putin ayrıca İran–ABD diplomatik sürecinde rol almaya hazır olduklarını açıkladı.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı Iotova, ticari gemilerin güvenliği için Türkiye ve Romanya’yı istişareye davet edeceklerini açıkladı; üç ülkenin Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu yeniden faaliyete geçti. Dışişleri Bakanı Fidan, Karadeniz’in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine asla izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Milli Savunma Bakanı Güler, Karadeniz’deki savaşı, Kafkasya’daki yeni dengeleri, Orta Doğu’yu, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’deki hakları güvenlik politikasının öncelikleri olarak saydı. Kıbrıs Türkü’ne 1960’lardan süren sindirme politikasının devam ettiğini söyledi, Barcelona akademisinin KKTC kampına karşı UEFA girişimini örnek gösterdi.
İçişleri Bakanı Çiftçi, bugün Yunanistan’a resmi çalışma ziyareti yapıyor; Göç ve İltica Bakanı Plevris ve Vatandaşı Koruma Bakanı Chrisochoidis ile görüşecek. Gündemde terör ve yeni nesil suç örgütleriyle mücadele ile Sınır Ötesi Kapan operasyonları kapsamında organize suç mensuplarının iadesi var.
ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Kathimerini’ye Trump’ın Türkiye’ye F-35 sağlamak istediğini, ancak Kongre yasası ve savunma yetkilendirme yasasındaki şartlar nedeniyle S-400 meselesi çözülene kadar teslimatın yapılamayacağını söyledi. Rubio, Ege ya da Kıbrıs kaynaklı bir Türkiye–Yunanistan çatışmasını akıl almaz bulduğunu belirtti.
Fon soruşturmasında ifadesi alınan Finansal Kurumlar Birliği ve Adil Katılım Bankası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Emre Ballı, 6 Ekim’de Çekmeköy’de bir araç içinde başından vurulmuş halde ölü bulundu. Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı; Ballı’nın mal varlığı tedbiri kısa süre önce kaldırılmıştı.
Bakan Şimşek, olağan tasfiyedeki 17 fonun 43 bin katılımcısının paralarının bugün ilgili bankalara aktarıldığını, yaklaşık 2 bin 900 fondan 131’inde sorun yaşandığını söyledi. Bu 131 fonun 6’sını İş Bankası, 125’ini Ziraat Bankası tasfiye edecek; süreç 5–6 ayda tamamlanacak.
AK Parti’nin ilerleyen günlerde TBMM’ye sunması beklenen teklifle kişi başı azami 1 milyon lira avans niteliğinde ara ödeme yapılacak; geçmiş nakit hareketleri TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalamasıyla güncellenecek. Gerçeğe aykırı fiyatlardan olağanüstü kazanç elde edenler için isteğe bağlı iade mekanizması kurulacak.
Ticaret Bakanı Bolat, adının fon soruşturmasına karıştırılmasını kara propaganda diye niteledi; Şubat 2024’te açtığı sukuk hesabının 16 Eylül sonrası tasfiye için Ziraat Bankasına devredildiğini söyleyerek 170 milyon liralık çekim iddiasını reddetti. Bakanlık, gazeteciler Saymaz ve Ağırel hakkında suç duyurusunda bulundu.
Sermaye Piyasası Kurulu haftalık bülteninde, Odine Solutions Teknoloji paylarındaki işlemler nedeniyle 21 kişi hakkında suç duyurusunda bulunduğunu ve bu kişilere iki yıl işlem yasağı getirdiğini açıkladı. Kurul, aralarında sermaye piyasası lisansı bulunan 16 kişinin tüm lisanslarını da iptal etti.
AK Parti Sözcüsü Çelik, Çerçeve Yasa’nın uygulanması için örgütün bütün halinde silah bırakmasının ve mensuplarının belirlenen yerlerde toplanmasının şart olduğunu söyledi. DEM Parti’den Temelli ise yasanın işlemesini MGK teyidine bağlayan hükmü vesayet olarak eleştirdi; altı aylık başvuru süresi bu karara bağlı.
Suudi Arabistan, Husilerin Abha ve Riyad’daki Kral Halid havalimanlarına saldırılarında 3 kişinin öldüğünü, 36 kişinin yaralandığını açıkladı. Arap Koalisyonu ise Sada, Hudeyde, Cevf ve Marib’de aralarında 11 balistik füze deposunun da bulunduğu 82 Husi askeri hedefini imha ettiğini bildirdi.
MSB, Riyad’daki Mekke Savunma İttifakı komite toplantısında mutabık kalınan askeri kuvvet ve yeteneklerin Suudi Arabistan’a konuşlandırılması için tedbirlerin görüşüldüğünü, sürecin Anayasa’ya göre yürütüleceğini açıkladı. Fidan, bunun saldırı değil savunma anlaşması olduğunu, Meclis’e gönderim hazırlığının tamamlandığını söyledi.
UKMTO, Katar’ın Medinet eş-Şemal kentinin kuzeyinde Basra Körfezi’nde seyreden bir petrol tankerinin birden fazla mühimmatla vurulduğunu, can kaybı ve yaralanmalar olduğunu bildirdi. Saldırının sorumlusu açıklanmadı; denizcilik kaynaklarına göre bu, haftalardır Körfez’in batı yarısında bir tankere yönelik ilk saldırı.
Trump, Tahran’la verimli görüşmeler yürüttüklerini belirterek 3 Kasım ara seçimlerinden önce İran’a saldırmayacaklarını açıkladı; İran, ABD teklifine birkaç gün içinde yanıt vereceğini söyledi. Washington, İran petrolü taşıyan 17 gölge filo gemisini yaptırım listesine ekledi; Brent gün içinde 104 doları aşmıştı.