Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Örgütün Irak’ın kuzeyinde sınıra yakın barınma alanlarını boşaltıp silah devrine başlaması süreci beyandan sahaya taşıdı; Ankara, yasanın işlemesi için güvenlik birimlerinin teyidini ve MGK ilanını şart koşuyor, sıradaki eşik bu teyidin zamanlaması. Öğle itibarıyla MHP de sürecin en kısa zamanda tamamlanacağını söyleyerek siyasi desteği yineledi.
Husilerin Suudi başkentine ve askerî üslerine yönelik saldırıları kesintisiz sürerken Riyad, İsrail’in müdahale önerisini geri çevirerek mücadeleyi Ankara, Kahire ve İslamabad’la kurduğu bölgesel çerçevede tutuyor; Hürmüz’de tankerlerin hedef alınması arz riskini Körfez’in tamamına yayıyor. Öğle itibarıyla tartışma Ankara’ya da taşındı: Mekke anlaşması Meclis’e gelmeden partiler askerî destekte ayrışıyor, Hürmüz’deki gemi saldırıları ise tırmanıyor.
Fon tasfiyesinde ilk toplu ödemeler sahaya yansırken yasal zemin yarın komisyonda sınanacak; Brüksel’de ise yeni sanayi kurallarında Gümrük Birliği’nin dışlanmaması Türkiye’nin ana talebi olarak masaya kondu, enerji fiyatlarının baskısı altındaki dış çerçeveyi ticaret diyaloğu belirliyor.
Güvenlik kaynaklarına göre PKK/KCK, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşme süreci kapsamında Irak’ın kuzeyinde Metina’nın Baze bölgesindeki Hebat, Yajk, Sabri ve Sason barınma alanlarını 8 Ekim’de boşalttı; sonraki aşamada yasadan yararlanacak mensupların toplumla bütünleştirilmesi hedefleniyor.
TBMM Başkanı Kurtulmuş Gaziantep’te, Metina’daki bazı mağaraların ve içindeki silahların devlet kurumlarına devredildiğini, sınır bölgesinde örgüt unsuru kalmayacağını söyledi; yasanın yürürlüğü için silah bırakma ve feshin güvenlik birimlerince teyidi ile MGK ilanının şart olduğunu hatırlattı.
Koalisyon sözcüsü Maliki, Husilerin pazartesi gecesi Riyad’a bir, Hamis Muşayt’a iki balistik füze attığını ve önlendiğini açıkladı; Kral Halid Havalimanı’nın kapanışı 17 Ekim akşamına uzatıldı, Suudi makamlarının hava savunmasının neden aşıldığını soruşturduğu bildirildi.
Haaretz’in diplomatik kaynağa dayandırdığı habere göre İsrail, Washington aracılığıyla Husilerle çatışmaya dahil olmayı önerdi; Veliaht Prens Muhammed bin Selman kamuoyu tepkisi gerekçesiyle reddetti. Suudi makamları yorum yapmadı; Trump ise Husilerin “çok yanlış işler yaptığını” söyledi.
MHP lideri Bahçeli, Mekke İttifakı kapsamında Suudi Arabistan’ın savunmasına mümkün olan her türlü askerî desteğin verilmesini, diplomasi yetmezse caydırıcı güç kullanılmasını istedi. Yeni Parti lideri Özel ise Türk askerini Yemen’e göndermenin Türkiye’nin planı olmadığını, ülkenin savaşın tarafı yapılmaması gerektiğini söyledi.
UKMTO’ya göre ekimin ilk 12 gününde 18’den fazla gemi, yalnız 12 Ekim’de altı gemi hedef alındı; Devrim Muhafızları üçüncü süper tankerin vurulduğunu açıklamıştı. İran Donanması 13 Ekim’de takip sistemlerini kapatarak yasaklı bölgeden geçen bir tankerin hasar alıp alev aldığını duyurdu.
Tasfiyedeki 131 fonu kapsayan teklif 14 Ekim’de TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek; ara ödeme fonların kendi varlıklarından yapılacak, kaynak yetmezse SPK en düşük net yatırımdan başlayabilecek ya da herkes için tutarı düşürebilecek, ortak ödeme tarihi bulunmuyor.
Beşinci Fon Koordinasyon Kurulu’nda A1, Bulls ve Pardus fonlarındaki 43 bin 643 yatırımcıya Ziraat aracılığıyla 6,4 milyar lira ödendiği açıklandı; kalan 49 fonun 34,1 milyar liralık tasfiyesi hafta sonuna hedefleniyor, üç şirkette 45 bin 745 kişiye 40,5 milyar lira tamamlanacak.
IMF’nin ekim Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nda Türkiye’nin bu yılki büyüme beklentisi yüzde 2,9’dan 2,7’ye çekildi, 2027 için yüzde 3,6 korundu; yıl sonu enflasyon tahmini 2026 için yüzde 31,2, 2027 için 26,5. Küresel büyüme tahmini yüzde 3,1’e yükseltildi.
TCMB verilerine göre cari denge ağustosta 3,8 milyar dolarlık beklentinin üzerinde 4,05 milyar dolar fazla verdi, yıllıklandırılmış açık 42,1 milyar dolar oldu. Şimşek, son 26 yılda enerji ithalatına ödenen 1,1 trilyon doların aynı dönemdeki toplam cari açığın 1,6 katı olduğunu söyledi.
Ticaret Bakanı Bolat, Brüksel’de Şefçoviç’le Türkiye–AB İş Zirvesi ve Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu’nda Gümrük Birliği sorunlarının 29’dan 14’e indirildiğini söyledi; Sanayi Hızlandırma Yasası’nda güvenilir ortakları veya GB’yi dışlamanın çözüm olmayacağını, Türkiye’nin ‘AB ile Üretim’de eşdeğer ortak kabul edilmesini istedi.
Trump, Moskova ve Kiev’in enerji altyapısına saldırıları durdurmayı kabul ettiğini, ihlallerin iki taraftan geldiğini ve Putin’in anlaşmayı Zelenskiy’den daha çok istediğini savundu; Zelenskiy ise Rusya’nın bir günde altı enerji tesisini vurduğunu, 33 kişinin yaralandığını açıkladı.
Bulgaristan açıklarında İHA saldırısına uğrayan, İstanbul merkezli Sarfo Denizcilik’in işlettiği Azov Concord battı; Bulgar yetkililere göre beş denizci kurtarıldı, 11’i kayıp. Sekizi Azerbaycanlı 15 mürettebatlı Ukrayna gemisi Chelsea 3 de vuruldu; Radev kesin kanıt olmadığını, sonucun Rusya’nın işine yaradığını söyledi.
Brent, Rus dizel arzı beklentisiyle salı sabahı yüzde 0,57 düşüşle 106,04 dolara indi; OPEC+ bakanları navlun ve sigorta maliyetlerinin emtia değerinin üçte birini aştığını bildirdi, OPEC bu yılki talep artışı tahminini günlük 400 bin varile düşürdü.
Enerji Bakanı Bayraktar, dört ülke arasında büyük ölçekli elektrik interkoneksiyon projesinin konuşulduğunu, Irak–Türkiye petrol boru hattının günlük 1,5 milyon varillik kapasitesinin doldurulmasının ve TANAP’taki boş kapasitenin ek gazla Avrupa’ya taşınmasının gündemde olduğunu söyledi.
Polonya İçişleri Bakanı Kierwinski, 24 Eylül’de Mazovya’daki Starlink istasyonunda çıkan ve Ukrayna ordusunun iletişimini de etkileyen yangın nedeniyle iki Türk vatandaşının Almanya’da gözaltına alındığını, yabancı istihbarat adına sabotaj ve casuslukla yargılanacaklarını açıkladı; Varşova Rusya’yı işaret ediyor.