Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
Tasfiye teklifi Plan ve Bütçe’de açıldı; hazine yükü olmayacağı, ödemelerin fon malvarlığı ve sorumlulardan tahsille yapılacağı ile kişi başına 1 milyon liralık ara ödeme tavanı komisyonda netleşirken sıra maddelere ve Genel Kurul takvimine kalıyor. Akşam itibarıyla komisyon görüşmeleri tamamlanırken hat yargı ayağında da ilerledi; soruşturmanın denetim zincirinin üst halkasına uzanması hesap sorma boyutunu büyütüyor.
Petrol merkezine saldırının ardından Washington Husilere yüklendi; Hürmüz geçişleri ve Orta Doğu petrol ihracatı sert gerilerken Riyad’daki sivil yaralanmalar ile koalisyonun Yemen misillemeleri gerilimi enerji fiyatına bağlıyor, Ankara’nın Riyad desteği de sahada test ediliyor.
Mekke Ortak Savunma metni Meclis onayına giderken muhalefetin genel görüşme talebi reddedildi; Türk devletleri hattında Bakü’deki fikri mülkiyet adımı ve yaklaşan Ankara zirvesi, dönem başkanlığı devrine kadar kurumsal temposu yüksek tutuyor. Akşam itibarıyla Bakü hattında başörtüsü üzerinden parti düzeyinde yükselen gerilim zirve öncesi diplomasiyi sınıyor; Ankara sağduyu mesajı verirken Kafkasya’da koridor gündemi de yeniden canlandı.
Mehmet Muş başkanlığındaki komisyonda teklif üzerindeki görüşmeler tamamlandı; ilk imza sahibi Aksu, 131 fon için hazine kaynağı kullanılmayacağını ve kişi başına en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabileceğini söyledi. Bakan Yardımcısı Hatipoğlu, MASAK’ın 29 ülkeye 48 ayrı talep ilettiğini açıkladı.
Beşinci Fon Koordinasyon Kurulu’nda A1, Bulls ve Pardus fonlarındaki 43 bin 643 yatırımcıya Ziraat aracılığıyla 6,4 milyar lira ödendiği duyuruldu; kalan 49 fonun 34,1 milyar liralık tasfiyesi hafta sonuna hedefleniyor, üç şirkette toplam 40,5 milyar liraya ulaşılacak.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının fon soruşturmasında görevi kötüye kullanma iddiasıyla istediği izin, Hazine ve Maliye Bakanlığı Teftiş Başkanlığının ön inceleme raporuna dayanılarak Bakan Şimşek tarafından verildi; daha önce şüpheli sıfatıyla ifade veren İbrahim Ömer Gönül hakkında soruşturma yürütülebilecek.
SPA’nın aktardığına göre Enerji Bakanlığı, Zahran’da Aramco idari binasının hedef alındığını, sınırlı yangın çıktığını ve can kaybı olmadığını açıkladı; AP’ye konuşan yetkililer üst üç katın ve üst yönetim ofislerinin hasar gördüğünü, Reuters kaynakları ofis kulesinin vurulduğunu söyledi.
ABD Başkanı Trump, Husilerin «çok kötü davrandığını» ve muhtemelen İran’ın talimatıyla ABD seçimleri öncesi petrol fiyatlarını yükseltmeye çalıştığını yazdı; Suudi koalisyonu Yemen’deki petrol tesislerini vururken Husiler olası ABD müdahalesinde Amerikan çıkarlarını hedef alacaklarını söyledi.
Suudi Sivil Savunma, Husilerin fırlattığı ve hava savunmasınca imha edilen iki seyir füzesine ait şarapnelin Riyad’a düştüğünü; 2 kadın, 1 erkek ve 1 çocuk olmak üzere 4 kişinin yaralandığını, 15 konutta sınırlı hasar oluştuğunu bildirdi.
İletişim Başkanlığı’na göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, Muhammed bin Selman’la telefonda bölgeyi ve Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ele aldı; Husi saldırılarını en güçlü şekilde kınadı, hayatını kaybedenler için başsağlığı diledi ve Türkiye’nin yanlarında olacağını vurguladı.
UKMTO, 13 Ekim’de Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir konteyner gemisi ile bir tankerin bilinmeyen mühimmatla vurulduğunu duyurdu. Devrim Muhafızları ise 14 Ekim sabahı alternatif güney rotasından geçmeye çalışan, 2 bin 500 konteyner taşıyan bir geminin mayına çarparak battığını açıkladı.
AA’nın Kpler verilerine göre Orta Doğu’nun ham petrol ve ürün ihracatı 8 Ekim’de günlük 21,1 milyon varilden 11 Ekim’de 6,7 milyona geriledi; 5–12 Ekim’de Hürmüz’de en az 14 olay kaydedildi, 12 Ekim’de yalnızca 6 ticari gemi geçti.
TBMM Genel Kurulu’nda CHP’nin Mekke Ortak Savunma Anlaşması için genel görüşme önergesi AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildi; AK Partili Refik Özen, anlaşmanın önümüzdeki günlerde Meclis’e sevk edileceğini ve onaylanması halinde yürürlüğe gireceğini bildirdi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Halk TV sahibi Cafer Mahiroğlu hakkındaki rüşvet, ihaleye fesat ve aklama soruşturmasında 11 gözaltı yaptı, ilişkili şirketlere TMSF kayyım atandı ve yayın kesildi. Akşam saatlerinde kanalın sosyal medya hesaplarına da 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeli getirildi.
Türk Devletleri Teşkilatı üye ülkelerinin fikri mülkiyet kurumları başkanları 12 Ekim’de Bakü’de toplandı; Türk Patent Başkanı Durak’ın da katıldığı toplantıda hukuki koruma anlaşması taslağı ve Ortak Türk Patent Teşkilatı ele alındı, uygulamaya dönük ortak bildiri kabul edildi.
Teşkilat takvimine göre Dışişleri Bakanları Konseyi 29 Ekim’de, 13. Zirve 30 Ekim’de Ankara’da toplanacak; dönem başkanlığı Türkiye’ye geçecek. 15–16 Ekim’de Astana’da medya ve enformasyon bakanlarının 8. toplantısı yapılacak, zirve öncesi diplomasi temposu artıyor.
Yeni Azerbaycan Partisi, okullardaki kıyafet kuralını eleştiren Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Saral ve AK Partili vekillere “iç işlerimize karışmayın” dedi. Bahçeli kardeşliği zedeleyen yaklaşımlara karşı sağduyu istedi; Fidan, Erdoğan’ı temsilen CICA zirvesi için Bakü’ye ulaşırken Herzog da Aliyev’le görüştü.
Ermenistan Başbakanı Paşinyan, barış anlaşmasının onayından sonra sınırın Alma-Ata Deklarasyonu temelinde çizilmesini, anklav ve eksklavların eşit büyüklükte toprak takasıyla çözülmesini ve TRIPP (Zengezur) dahil tüm ulaşım hatlarının açılmasını önerdi; Türkmenistan’daki Aliyev görüşmesinden olumlu izlenim edindiğini söyledi.
Brent vadeli kontratları öğle saatlerinde varil başına yaklaşık 106,10 dolardan işlem gördü; Aramco idari merkezine saldırı ve Hürmüz’deki gemi geçişlerindeki sert düşüş arz endişesini canlı tutarken fiyat sabahki zirvesinin hemen altında dalgalanmayı sürdürdü.