Türkiye ve bölgeden günlük haberler
Günün ilerleyen temaları ve seçilmiş haberler.
MSCI uyarısının borsadaki etkisi derinleşirken Ankara krizi kontrol altında olarak tanımlıyor ve yatırımcıya ödemeyi Meclis’teki tasfiye teklifine bağlıyor; 2027’ye uzanan yasal takvim ve basına uzanan adli adımlar, piyasa güveninin yasa ile soruşturma arasında yeniden kurulmaya çalışıldığını gösteriyor.
ABD İran’a askeri ve mali baskıyı birlikte sürdürürken Husiler Aden’den sonra Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısını da hedef alıyor; enerji piyasası arz önlemleriyle tırmanma riski arasında sıkışırken Ankara’nın Riyad’a destek dosyası Meclis takvimine bağlı kalıyor.
Ticari gemilere İHA saldırıları sürerken kıyıdaş müttefikler moratoryum ve ortak NATO komutası formülü arıyor; Türk kıyısının geçiş adresi olarak anılması Ankara’nın Karadeniz’deki ağırlığını teyit ederken AB içindeki itirazlar Brüksel cephesindeki engeli gösteriyor, eskort kararı hâlâ yok.
Can kaybı İstanbul dışına da uzanırken kent turuncu alarmda ikinci dalgaya hazırlanıyor; cumartesi beklenen şiddetli yağış altyapı kırılganlığını yeniden sınayacak, hafta sonu eğitim ve sınav kararları ile hasar ödeme takvimi hattın sonraki durakları.
MSCI, Türk hisselerinde yabancı payı ve hisse sayısı artışlarını, yeni eklemeleri ve segment geçişlerini koordineli fon işlemi riskiyle dondurdu, Haziran 2027’ye kadar ilerleme yoksa sınır piyasa statüsünü gündeme getirebileceğini açıkladı; BIST 100 dolar bazında 235 dolarla Haziran 2025’ten beri en düşüğü gördü.
Teklif, SPK’nın piyasa bozucu eylem veya bilgi suiistimaline katıldığını tespit ettiği kişi ve kurumları tasfiye hesabından ödemenin dışında tutuyor, 1 milyon liraya kadar ara ödeme öngörüyor. Erdoğan fon sorununun kontrol altına alındığını, ara ödemelerin teklif yasalaşınca başlayacağını söyledi.
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 başına kadar tamamlamayı, önceliğin sorunlu fonların tasfiyesi olduğunu söyledi; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, tasfiye teklifinin gelecek hafta Meclis’te görüşülmesinin süreci hızlandıracağını bildirdi.
Erdoğan imzalı 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi TBMM Başkanlığına sunuldu. Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ın 21 Ekim sunumuyla başlayacak, bir haftalık aranın ardından yaklaşık bir ay sürmesi, sonra Genel Kurul’a gelmesi bekleniyor.
Halk TV yazarı Bahadır Özgür, “soruşturmanın gizliliğini ihlal” suçlamasıyla adliyeye sevk edildi; savcılık yurt dışı çıkış yasağı ve imza yükümlülüğü içeren adli kontrol talep etti. Özgür’ün sosyal medya hesabına erişim engeli getirildiği bildirildi; mahkeme kararı bekleniyor.
İstanbul’da dört can kaybının ardından Kocaeli’de kayıp eski muhtarın cesedi İzmit Körfezi’nde bulundu, selde ölenlerin sayısı beşe çıktı. İBB, İstanbul’da üç kişinin arandığını, yaklaşık 50 bin personelin sahada olduğunu açıkladı; hasar ödemeleri en geç pazartesi hedefleniyor.
İBB Başkanvekili Aslan kentte turuncu alarma geçildiğini, yağışın cumartesi öğlene doğru kuvvetleneceğini söyledi; Kocaeli, Sakarya, Yalova ve Bursa da turuncu kodda. Valilik hafta sonu BİLSEM ve halk eğitim derslerine, e-sınavlara ve destekleme kurslarına ara verdi.
Trump, yeraltında nükleer tesis bulunduğu öne sürülen Kazma Dağı’nın yeni bir operasyonun hedefi olabileceğini, kara birliği kullanımına ihtimal vermediğini söyledi; MOAB’ın nükleer silah olmadığını vurgulayarak bölgeden şimdi çekilirlerse bir yıl içinde yeniden güç kullanmak zorunda kalabileceklerini savundu.
ABD Hazine Bakanlığı “Ekonomik Dışlama Operasyonu” kapsamında İran bağlantılı 16 kişi ve 10 kuruluşu yaptırım listesine aldı; İran’a dolar erişimi sağladığı belirtilen Irak merkezli IDB bankası ile petrol gelirlerini ülkeye aktaran gölge bankacılık ağları da hedefte.
Husilerin Aden’deki Maaşik Sarayı’na füze saldırısında beş kişi öldü, on altı kişi yaralandı; AB saldırıyı kınadı, Riyad İran’ı teşvikle suçladı. Arap Koalisyonu cuma günü Yenbu üzerinde bir balistik füzeyi, Kızıldeniz’de iki seyir füzesini, Riyad ve güneyde üç İHA’yı düşürdü.
Romanya, drone saldırısında yanan Wine Trader’da kurtarılan beş mürettebatın ardından kayıp yedi denizci için cuma sabahı aramayı yeniden başlattı; Black Hawk ve müdahale gemisi görevde. Romanya ve Bulgaristan’ın NATO’ya taşıdığı dosya gelecek hafta büyükelçiler masasında, eskort kararı yok.
Bulgaristan, Romanya ve Türkiye ile birlikte ticari gemilere saldırılara moratoryum ve dönüşümlü ya da sabit bir NATO Karadeniz komutası önerdi; Romanya komutanın 2028’e kadar Türk kıyısında olmasını kabul ediyor. Bir diplomatik kaynağa göre bazı AB üyeleri Türkiye’nin bölgesel güvenlik merkezine katılımına itiraz ediyor.
Brent cuma sabahı yüzde 0,39 düşüşle 105,51 dolara indi. IEA, 20 milyon varilden fazla dizel ile mart ayındaki acil rezerv salımından kalan petrolü piyasaya sürme kararı aldı; Washington gölge filo yaptırımlarını hafifletmeyi tartarken Husi–Suudi çatışması düşüşü sınırlıyor.
Irak Meclisi Zeydi kabinesinin boş bakanlıklarını ve üç başbakan yardımcısını onaylarken Kerkük Valisi Muhammed Seman Ağa’yı devlet bakanlığına seçti; bu görevde ilk kez Irak Türkmen Cephesi’nden bir isim yer alıyor, dönüşümlü anlaşma gereği Kerkük Valiliği yıl sonuna kadar Türkmenlerde kalacak.
Astana’daki TDT Medya ve Enformasyon Bakanları 8. Toplantısı ortak bildiriyle kapandı; dezenformasyon ve yapay zekâ projelerini içeren 2027 Eylem Planı kabul edildi. Türkiye’yi temsil eden Pirinççi KKTC’nin Türk dünyası platformlarında yer almasını vurguladı; medya iş birliği Ankara Zirvesi’nde de ele alınacak.
Paris ve Berlin, “Made in Europe” kapsamının AB üyeleri dışında 1 Ocak 2020’de iç pazarda olan ortaklara açılmasını önerdi; İngiltere koşulu karşılarken Gümrük Birliği’ne rağmen Türkiye dışarıda kalıyor. Risk ihracat yasağında değil, kamu alımı ve teşvik koşullarında.